อินเตอร์เนชั่นแนล เอสโอเอส (International SOS) ผู้นำระดับโลกในการจัดการความเสี่ยงด้านความปลอดภัย สุขภาพ และการดำเนินงานขององค์กร เปิดเผยผลการวิจัยล่าสุด พบว่า องค์กรต่าง ๆ มีแนวโน้มหันมาใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นเครื่องมือสำคัญในการตรวจสอบและยืนยันความถูกต้องของข้อมูลด้านความเสี่ยงมากขึ้น ท่ามกลางสถานการณ์ที่ข้อมูลเท็จหรือเนื้อหาที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด ยังคงส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานขององค์กรอย่างต่อเนื่อง
รายงาน Risk Outlook 2026 Pulse Check ซึ่งเป็นการสำรวจเชิงลึกในช่วงกลางปีเกี่ยวกับประเด็นที่ผู้เชี่ยวชาญด้านความเสี่ยงให้ความสำคัญมากที่สุด พบว่า ผู้ตอบแบบสำรวจเกือบ 60% มองว่าศักยภาพสูงสุดของ AI คือการช่วยตรวจสอบและยืนยันความถูกต้องของข้อมูลจากหลากหลายแหล่ง
อย่างไรก็ตาม ผลการวิจัยยังสะท้อนให้เห็นถึงความกังวลที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับข้อมูลที่ไม่ถูกต้องและการหลอกลวง โดยผู้ตอบแบบสำรวจมากกว่า 4 ใน 10 คน (42%) ระบุว่า องค์กรของตนเคยได้รับผลกระทบหรือยังขาดความสามารถในการประเมินผลกระทบจากข้อมูลเท็จ ข้อมูลบิดเบือน หรือข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการยืนยัน ซึ่งเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงด้านสุขภาพ สุขภาวะ หรือความปลอดภัย นอกจากนี้ ผู้ตอบแบบสำรวจยังระบุว่า ข้อมูลหรือสัญญาณเตือนที่เป็นเท็จอาจสร้างความไม่แน่นอนต่อการดำเนินงาน ขณะที่เนื้อหาที่สร้างขึ้นด้วย AI อาจเพิ่มความเสี่ยงด้านความน่าเชื่อถือ รวมถึงความเสี่ยงจากการหลอกลวงและการแอบอ้างตัวตนแบบเจาะจงเป้าหมาย
ซีเว็ต โคเนสกา (Cvete Koneska) ผู้อำนวยการฝ่ายความปลอดภัยระดับโลกของอินเตอร์เนชั่นแนล เอสโอเอส กล่าวว่า
"AI มีศักยภาพจริง แต่ขณะเดียวกัน ความเสี่ยงจากการประเมินความพร้อมและความสามารถของเครื่องมือในปัจจุบันไว้สูงเกินไป ก็เป็นประเด็นที่ต้องให้ความสำคัญเช่นกัน แม้ว่า AI สามารถช่วยค้นหา สังเคราะห์ และจัดลำดับความสำคัญของข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว แต่การตรวจสอบและยืนยันความถูกต้องยังคงเป็นภารกิจที่มีความสำคัญและมีความเสี่ยงสูง จึงจำเป็นต้องอาศัยดุลยพินิจที่รอบคอบของมนุษย์ โดยเฉพาะเมื่อการตัดสินใจอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพ ความปลอดภัย และความมั่นคงของบุคคล การพึ่งพา AI มากเกินไปในจุดนี้อาจเพิ่มความเสี่ยงจากข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง และอาจทำให้การตัดสินใจที่สำคัญล่าช้า แทนที่จะช่วยยกระดับกระบวนการตัดสินใจให้ดีขึ้น ดังนั้น แนวทางที่เหมาะสมที่สุดคือ การนำ AI มาผสานเข้ากับการบริหารความเสี่ยงภายใต้การกำกับดูแลและการตัดสินใจโดยมนุษย์"
ไอรีน ไล (Irene Lai) ผู้อำนวยการฝ่ายการแพทย์ระดับโลกของอินเตอร์เนชั่นแนล เอสโอเอส กล่าวเสริมว่า
"การใช้ AI สร้างคลิปวิดีโอปลอม (Deepfake) ของบุคลากรทางการแพทย์ตัวจริง เพื่อเผยแพร่ข้อมูลเท็จเกี่ยวกับมาตรการควบคุมการระบาดของโรคตามธรรมชาติ อาจถือเป็นสงครามชีวภาพรูปแบบใหม่ ที่สามารถนำมาใช้เป็นอาวุธผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์ โดยไม่จำเป็นต้องมีการนำเชื้อชีวภาพเข้ามาเกี่ยวข้อง"
ประเด็นอื่นนอกเหนือจาก AI
ผลการวิจัยยังชี้ให้เห็นถึงความท้าทายเชิงโครงสร้างในการรับมือกับความเสี่ยงขององค์กร โดยเฉพาะความชัดเจนด้านบทบาทและความรับผิดชอบ รวมถึงกระบวนการตัดสินใจ ซึ่งยังคงเป็นประเด็นที่น่ากังวล
ผลสำรวจพบว่า มีองค์กรเพียง 10% ที่ระบุว่าสามารถตอบสนองต่อความเสี่ยงที่เกิดขึ้นใหม่ได้อย่าง "รวดเร็วมาก" ขณะที่ 68% เชื่อว่าสามารถตอบสนองได้ "ค่อนข้างรวดเร็ว" แต่ระดับความรวดเร็วดังกล่าวอาจยังไม่เพียงพอในสภาพแวดล้อมการดำเนินธุรกิจที่มีความผันผวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ยิ่งไปกว่านั้น องค์กร 1 ใน 5 (20%) ยอมรับว่า "ไม่อาจตอบสนองได้อย่างทันท่วงที"
ผลการวิจัยยังเผยให้เห็นถึงความไม่ชัดเจนในโครงสร้างการกำกับดูแลความเสี่ยงขององค์กร ดังนี้
- 17% ระบุว่า ยังไม่เข้าใจชัดเจนว่าควรดำเนินการอย่างไรต่อเมื่อความเสี่ยงใหม่เกิดขึ้น
- 1 ใน 4 (25%) ระบุว่า ยังขาดความเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับเงื่อนไขในการส่งต่อปัญหาไปยังผู้มีอำนาจตัดสินใจเมื่อไม่สามารถรับมือได้เอง
- มีเพียงประมาณ 20% ที่ระบุว่า เข้าใจอย่างชัดเจนว่าการตอบสนองต่อความเสี่ยงในระดับโลกและระดับท้องถิ่นมีความสอดคล้องกันอย่างไร
ช่องว่างเหล่านี้อาจนำไปสู่การทำงานซ้ำซ้อนและขาดความสอดคล้องกัน รวมถึงเพิ่มแรงกดดันต่อทีมงานและเพิ่มความเสี่ยงที่พนักงานจะเผชิญภาวะหมดไฟในการทำงาน (Burnout) ในช่วงสถานการณ์วิกฤต
เจมส์ วู้ด (James Wood) ผู้อำนวยการฝ่ายความมั่นคงประจำภูมิภาคยุโรปเหนือของอินเตอร์เนชั่นแนล เอสโอเอส กล่าวว่า
"อุปสรรคสำคัญที่สุดไม่ได้อยู่ที่การตระหนักถึงความเสี่ยง แต่อยู่ที่ขั้นตอนการตัดสินใจ โดยทั่วไปองค์กรมักได้รับการออกแบบโครงสร้างเพื่อรองรับความมั่นคงและมีเสถียรภาพ ไม่ใช่ความผันผวน ซึ่งส่งผลให้การดำเนินการล่าช้าในช่วงเวลาที่ความรวดเร็วมีความสำคัญสูงสุด"
อ่านรายงานฉบับเต็มได้ที่ Risk Outlook Pulse Check